Bir şirket türü seçmek söz konusu olduğunda, çoğu kişi şahıs şirketine bağlı kalmayı tercih eder. Çünkü bu şirketin yapısı diğerlerine oranla oldukça basittir ve çok fazla yasal prosedür gerektirmez.
Peki şahıs şirketi tam olarak nedir?
Şahıs Şirketi Nedir?
Şahıs şirketi, gerçek kişiler tarafından kurulan ve ortakların şirket borçlarından sınırsız sorumlu olduğu bir şirket türüdür. Genellikle tek kişi tarafından kurulmakla birlikte, az sayıda ortakla da kurulabilir. Şahıs şirketlerinde ortakların hepsi gerçek kişi olup, şirketin borçlarından tüm mal varlıklarıyla sorumludur.
Türk Ticaret Kanunu’na göre şahıs şirketleri ikiye ayrılır:
- Kollektif Şirket: En az iki gerçek kişi ile kurulan kollektif şirkette paydaşlar şirketi aynı oranda yönetme hakkına sahiptir. Yönetim hakkı sözleşme veya oy çokluğu ile bir veya birkaç ortağa devredilebilir.
- Adi Komandit Şirket: En az iki kişi ile kurulan adi komandit şirkette paydaşlar gerçek veya tüzel kişi olabilir. Ortakların sorumluluğu sınırsızdır.
İlgili İçerik: 2025 Limited Şirket Kuruluş Maliyetleri Nelerdir?
Şahıs Şirketlerinin Özellikleri Nelerdir?
Şahıs şirketlerinin öne çıkan özellikleri aşağıdakileri içermektedir:
- Gerçek kişiler tarafından kurulan şahıs şirketinde ortakların hepsi gerçek kişidir. Genellikle tek kişi tarafından kurulan şahıs şirketi, birden fazla ortakla da kurulabilir.
- Şirketin ticaret unvanında en az bir ortağın adı ve soyadı bulunmak zorundadır.
- Kurulabilmesi için asgari sermaye şartı yoktur, yani önceden herhangi bir sermaye yatırılması gerekmez.
- Ortakların şirket borçlarından dolayı kendi mal varlıklarıyla sınırsız ve müteselsil sorumluluğu vardır; yani borçlardan şahsen tüm mal varlıklarıyla sorumludurlar.
- Şahıs şirketlerinin kurulumu kolaydır ve düşük maliyetle kurulabilir. Bürokratik işlemleri azdır ve hızlı kurulup kapatılabilir.
- Yönetim tamamen ortakların kontrolündedir, yönetim kurulu veya genel kurul gibi formaliteler yoktur; kararlar hızlı alınabilir.
- Şahıs şirketleri bağımsız denetime tabi değildir ve muhasebe işlemleri diğer şirket türlerine göre daha basittir.
- Şahıs şirketleri, küçük ve orta ölçekli işletmeler için uygundur ve ticari faaliyetlerde esneklik sağlar.
- Şahıs şirketleri, limited veya anonim şirkete dönüştürülebilir.
- Şirketin vergi mükellefi ortaklardır; şahıs şirketi kendisi değil, ortaklar gelir vergisine tabidir.
İlgili İçerik: Komandit Şirket Nedir? Nasıl Kurulur?
Şahıs Şirketi Kurmanın Avantajları
Çoğu küçük işletme, çeşitli yasal ve operasyonel avantajları nedeniyle şahıs şirketini tercih eder, çünkü şahıs şirketi birçok avantaj sunar. Bu avantajlar aşağıdakileri içerir:
1. Basit kurulum ve düşük maliyet
Şahıs şirketi, kurulumu ve işletilmesi en kolay iş yapısıdır. Kuruluş işlemleri genellikle 2 iş günü içinde tamamlanarak işletme hızlıca faaliyete geçirilebilir. Benzer şekilde, bir şahıs firmasını kapatmak için de böyle bir formalite gerekmez. Ayrıca şahıs şirketleri, diğer şirket türlerine göre daha az bürokrasi ve düşük maliyetle kurulabilir ve işletilebilir.
2. Basit muhasebe işlemleri
Muhasebe ve defter tasdik ücretleri diğer şirket türlerine göre düşüktür. Aynı şekilde muhasebeci giderleri diğer şirketlere göre daha azdır.
3. Daha az sermaye ve operasyonel gider
Şahıs şirketi genellikle diğer iş formlarından daha küçük ölçekte başlatılır. Bu nedenle, daha az sermaye ve işletme gideri içerir.
4. Vergisel avantajlar
Gelir vergisi mükellefi olarak kademeli vergi sistemi ve çeşitli vergi indirimlerinden yararlanabilir. İşletme geliri doğrudan sahibinin kişisel gelirine eklenir, bu da bazı durumlarda vergi avantajı sağlar.
5. Basit yönetim ve operasyon
Dış paydaş müdahalesi olmadan, işletme sahibi tüm yönetim ve operasyonu kontrol eder. İşletme sahibi tek başına karar alabilir. Bu sayede yönetim süreçleri basitleşir ve hızlanır.
Şahıs Şirketi Kurmanın Dezavantajları
Avantajların yanı sıra şahıs şirketinin göz önünde bulundurulması gereken bazı dezavantajlar da vardır. Bunlar aşağıdakileri içerir:
1. Sınırsız Sorumluluk
Şirket sahipleri, işletme borçlarından şahsen sorumludur, bu yüzden kişisel varlıklarını riske atarlar. Yani İşletmenin ticari borçları veya vergi ve sigorta borçları nedeniyle kişisel mal varlığı icraya konu olabilir.
2. Sınırlı Büyüme Potansiyeli
Şahıs şirketleri, kaynak kısıtlamaları nedeniyle işi ölçeklendirmede zorluklarla karşılaşabilir.
3. Gelir vergisinde artan oranlı yük
Şahıs şirketlerinde gelir vergisi kademeli olarak artar; geliriniz yükseldikçe ödenecek vergi oranı da artar. Yüksek gelirlerde vergi yükü anonim veya limited şirketlere göre daha fazla olabilir.
4. Kurumsallaşma zorluğu
Şahıs şirketleri, limited veya anonim şirketlere göre daha az kurumsal görünür ve yönetim yapısı basittir. Bu durum, özellikle büyük iş ortaklıkları ve yatırımcılar açısından dezavantaj oluşturabilir.
Şahıs Şirketi Nasıl Kurulur?
Şahıs şirketi kurmak için öncelikle faaliyet alanınızı belirlemeniz, ardından şirket unvanınızı seçmeniz gerekir. Daha sonra, aşağıda paylaşacağımız gerekli belgeleri hazırlayarak vergi dairesine başvuru yapılır. Vergi dairesi, beyan edilen şirket adresinde yoklama yapar ve uygunluk kontrolü sonrası şirket tescil edilir. MERSİS sistemi üzerinden ticaret sicil kaydı tamamlanır, belediyeden şirket açma ruhsatı alınır ve SGK işlemleri yapılır. Son olarak, fatura belgeleri ve defter sistemleri kurularak şirket faaliyete geçer. Bu işlemler hem doğrudan vergi dairesine gidilerek hem de e-Devlet üzerinden İnteraktif Vergi Dairesi aracılığıyla gerçekleştirilebilir. Başvuru sürecinde vergi memurları şirkette yoklama yapar ve onay sonrası vergi levhası alınır
Şahıs Şirketi Kurmak İçin Gerekli Evraklar
- Nüfus cüzdanı fotokopisi (2 adet)
- Vesikalık fotoğraf (2 adet)
- Noter onaylı imza beyannamesi (2 adet)
- İkametgah belgesi (2 adet)
- İş yeri adresini gösteren belge (kira kontratı veya tapu fotokopisi)
- Başvuru formu (vergi dairesinden temin edilir veya e-Devlet üzerinden doldurulur)
- Vekaletname (muhasebeci veya mali müşavir aracılığıyla başvuru yapılacaksa)
Bu belgelerle vergi dairesine başvuru yapılır ve yoklama süreci tamamlandıktan sonra şirket kuruluşu resmen gerçekleşir.
e-Devlet Üzerinden Şahıs Şirketi Kurma
- e-Devlet Sistemi ve İnteraktif Vergi Dairesi Girişi: Öncelikle e-Devlet şifrenizle www.ivd.gib.gov.tr adresindeki İnteraktif Vergi Dairesi sistemine giriş yapmanız gerekir. Alternatif olarak e-Devlet portalından ”Vergi Dairesi Giriş” araması yaparak da ulaşabilirsiniz.
- İşe Başlama Bildirimi: Sisteme giriş yaptıktan sonra İşlemler> Sicil Bildirimleri > İşe Başlama Bildirimi adımlarını takip ederek başvuru formunu doldurun.
- Faaliyet Bilgilerinin Girilmesi: Açılan ekranda faaliyet adresi (ev adresi veya işyeri adresi), bağlı olunan vergi dairesi ve faaliyet kodu gibi bilgiler girilir.
- Yoklama Tarihinin Bildirilmesi: Başvuru sonrası birkaç gün içinde, faaliyet adresinizde vergi memurları tarafından yapılacak yoklama için tarih bilgisi cep telefonunuza veya e-posta ile bildirilir.
- Yoklama ve Denetim: Vergi memurları belirtilen adrese gelir, şirket ve evrak kontrolü yapar. Herhangi bir sorun yoksa yoklama tutanağı düzenlenir.
- Vergi Levhasının Alınması: Denetim olumlu sonuçlandığında şirketiniz resmen kurulmuş olur ve İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden vergi levhası alınabilir.
Şahıs Şirketi Kuruluş Maliyeti
2025 yılında şahıs şirketi kurma maliyeti genel olarak 5.000 TL ile 10.000 TL arasında değişmektedir. Bu maliyetin büyük kısmını mali müşavirlik hizmet bedeli oluşturur. Ayrıca noter işlemleri ve vergi dairesi damga vergisi gibi küçük ek ücretler de söz konusu olabilir. Detaylı olarak maliyet kalemleri aşağıdakileri içerir:
| Gider Kalemi | Ortalama Maliyet |
| Noterde İmza Beyannamesi | Ortalama 500 TL |
| Vergi Dairesi Damga Vergisi | Ortalama 100 TL |
| Muhasebeci Vekaletnamesi | Ortalama 1500 TL |
| Şahıs İmza Sirküleri | Ortalama 600 TL |
| Kira Kontratı Damga Vergisi | Kira bedeline göre değişkenlik gösterir. |
| Kuruluş ve Defter Beyan Kaydı Ödemeleri | Ortalama 400 TL |
Şahıs Şirketleri Ne Kadar Vergi Öder?
Şahıs şirketleri, gelirleri üzerinden gelir vergisi öder ve bu vergi, 2025 yılı için belirlenen gelir vergisi dilimlerine göre kademeli olarak hesaplanır. Aşağıdaki tabloda 2025 yılı için geçerli olan gelir vergisi dilimlerine ve oranlarına genel bir bakış bulabilirsiniz:
| Gelir Dilimi | Vergi Oranı | Açıklama |
| 158.000 TL’ye kadar | %15 | Gelirin %15’i |
| 158.000 TL ile 330.000 TL arası | %20 | 158.000 TL için 23.700 TL + fazlası için %20 |
| 330.000 TL ile 800.000 TL arası | %27 | 330.000 TL için 58.100 TL + fazlası için %27 |
| 800.000 TL ile 4.300.000 TL arası | %35 | 800.000 TL için 185.000 TL + fazlası için %35 |
| 4.300.000 TL’den fazla | %40 | 4.300.000 TL için 1.410.000 TL + fazlası için %40 |
Şahıs Şirketi Vergi Hesaplama Örnek
2025 yılı için 500.000 TL gelir elde eden bir şahıs şirketinin gelir vergisi hesaplaması aşağıdaki şekildedir:
| Gelir Dilimi | Vergi Oranı | Vergi Tutarı |
| İlk 158.000 TL | %15 | 158.000 x 0,15 = 23.700 |
| 158.000 TL – 330.000 TL arası | %20 | (330.000 – 158.000) x 0,20 = 34.400 |
| 330.000 TL – 500.000 TL arası | %27 | (500.000 – 330.000) x 0,27 = 45.900 |
Toplam Gelir Vergisi: 23.700 + 34.400 + 45.900 = 104.000 TL
İlgili İçerik: Gelir Vergisi Nedir? Gelir Vergisi Hesaplama 2025
Şahıs Şirketi ile Limited Şirket Farkı Nedir?
Aşağıdaki tabloda şahıs şirketi ile limited şirket arasındaki farklara genel bir bakış bulabilirsiniz:
| Kriter | Şahıs Şirketi | Limited Şirket |
| Kuruluş Yapısı | Genellikle tek kişi tarafından kurulur, fakat ortaklarla da kurulabilir. Tüm sorumluluk kuruculara aittir. | Bir veya birden fazla ortak tarafından kurulur. Sorumluluk sermaye ile sınırlıdır. |
| Sermaye Gereksinimi | Düşük sermaye ile kurulabilir. | Minimum 50.000 TL sermaye gereklidir. |
| Sorumluluk | Sınırsızdır; kurucular borçlardan kişisel mal varlığıyla da sorumludur. | Sınırlıdır; sadece taahhüt edilen sermaye kadar sorumluluk vardır. |
| Vergilendirme | Gelir vergisi esas alınır. | Kurumlar vergisi, KDV, damga vergisi vb. gibi birçok vergi türü uygulanır. |
| Yönetim | Basittir ve genellikle tek kişi tarafından yönetilir. Ortaklık devri zordur. | Ortaklar yönetir. Hisse devri esnektir ve daha kolaydır. |
| Kuruluş Süreci | Hızlı ve az bürokratik işlemle birkaç gün içinde kurulabilir. | Daha karmaşıktır; noter onayı ve ticaret sicili gibi adımlar gerekir. |
En Çok Sorulan Sorular
1. Kimler şahıs şirketi sahibi olabilir?
18 yaşını doldurmuş, hukuki ehliyeti bulunan ve devlet memuru olmayan herkes şahıs şirketi sahibi olabilir; sigortalı çalışanlar da iş sözleşmeleri izin verdiği sürece şahıs şirketi kurabilirle
2. Şahıs şirketi hangi alanlarda açılabilir?
Şahıs şirketi birçok farklı alanda ve sektörde açılabilir. Genel olarak küçük ve orta ölçekli işletmelerin tercih ettiği şahıs şirketleri, küçük ölçekli ticaret, hizmet, üretim ve bilişim alanlarında yaygın olarak tercih edilir.
3. Şahıs şirketi kurmak için ofis açmak gerekir mi?
Şahıs şirketi kurmak için mutlaka fiziksel bir ofis açmak zorunlu değildir; ancak şirketin faaliyet göstereceği bir işyeri adresi beyan edilmelidir. Fiziksel bir ofis açmak istemeyenler sanal ofis adresi veya ev adresi de kullanılabilir.
4. Şahıs şirketi türleri nelerdir?
Türk Ticaret Kanunu’na göre şahıs şirketleri üçe ayrılır: Adi şirketler, Kolektif şirketler ve Adi Komandit şirketler.
5. Şahıs şirketleri hangi vergileri öder?
Şahıs şirketinin ödemesi gereken vergiler; gelir vergisi, stopaj, KDV, geçici vergi ve damga vergisidir.
6. Şahıs şirketleri e-fatura kesebilir mi?
Evet, şahıs şirketleri e-fatura kullanabilir. Şahıs şirketlerinin e-fatura mükellefi olması mümkündür ve bu sistemden yararlanmak için herhangi bir engel bulunmamaktadır.
